İki ayrı masraf, ortak neden
İthalatta toplam maliyeti en çok bozan iki kalem, eşya limana vardıktan sonra işlemlerin uzamasından doğar.
Demuraj, konteynerin size tanınan serbest süre içinde limandan çekilmemesi halinde konteynerin sahibi olan armatöre veya acentesine ödenen gecikme bedelidir. Konteyner başına ve gün başına hesaplanır; bekleme uzadıkça günlük tutar genellikle kademeli olarak artar.
Ardiye, eşyanın limanda, geçici depolama yerinde veya antrepoda kapladığı alan ve kaldığı süre için o tesisin işletmecisine ödenen depolama ücretidir.
Bunlara ek olarak detention (konteyner gecikme bedeli) vardır: konteyner limandan çekildikten sonra boş olarak zamanında iade edilmezse doğar.
| Kime ödenir? | Neden doğar? | |
|---|---|---|
| Demuraj | Armatör veya acente | Dolu konteyner serbest süreden sonra limanda kalır |
| Ardiye | Liman, geçici depolama yeri veya antrepo işletmesi | Eşya tesiste depolanır |
| Detention | Armatör veya acente | Boş konteyner geç iade edilir |
Neden oluşur?
Çoğu durumda neden gümrük işleminin kendisi değil, işleme hazır olunmamasıdır:
- Orijinal belgeler eşyadan sonra gelir.
- Fatura, çeki listesi ve konşimento arasında tutarsızlık vardır.
- Eşyanın izne veya denetime tabi olduğu, eşya geldikten sonra anlaşılır.
- GTİP konusunda tereddüt vardır ve eşya geldiğinde hâlâ netleşmemiştir.
- Vergi ödemesi için gereken nakit veya teminat hazır değildir.
- Ordino alınması gecikir.
Nasıl önlenir?
- Belgeleri yoldayken tamamlayın. Deniz taşımasında eşya haftalarca yoldadır; bu süre evrak kontrolü için yeterlidir.
- Ön çalışmayı siparişten önce yaptırın. GTİP, izinler ve vergiler belli olduğunda varışta sürpriz kalmaz.
- Serbest süreyi pazarlık edin. Navlun anlaşması yapılırken serbest sürenin uzatılması talep edilebilir.
- Ödemeyi planlayın. Tahakkuk edecek vergi tutarını önceden bilirseniz ödeme günü gecikme yaşanmaz.
- Uzun bekleyecek eşyayı antrepoya alın. İşlemin uzayacağı belliyse eşyayı limanda bekletmek yerine antrepoya nakletmek çoğu zaman daha ucuzdur.
Masraf doğduysa
Tutarı azaltmanın yolu eşyayı en kısa sürede çekmektir. Bekleme nedenini (eksik belge, izin, ödeme) netleştirip hangi adımın ne kadar süreceğini çıkarmak, her gün artan bir masrafta en önemli iştir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mevzuat sık değişir; işleminiz için güncel durumu bize sorun.